FORUM112

Osmanlı sultanlarının yirmi beÅŸincisi ve Ä°slam halifelerinin doksanıncısı. Sultan Ä°kinci Mustafa Hanın oÄŸlu olup, 2 Ocak 1699’da Åžehsüvar Sultandan doÄŸdu. ÅžehzadeliÄŸinde mükemmel bir eÄŸitim görerek büyüdü. Zamanını, din, edebiyat ve tıp kitaplarını okuyarak kendisini yetiÅŸtirmekle geçiren Üçüncü Osman, 13 Aralık 1754 tarihinde aÄŸabeyi Birinci Mahmut Hanın vefatı üzerine sultan oldu.
Sultan Üçüncü Osman, 2 Ocak 1755’te Eyüp Camiinde kılıç kuÅŸandı. O devre kadar, yeni padiÅŸah tahta çıktığı zaman mukataa, timar ve zeamet sahiplerinin beratları yenilenerek bir cülusiye vergisi alınırdı. Hazine dolu olduÄŸu için, Sultan Osman bu vergiyi affetti. Ayrıca emeklilere de cülus bahÅŸiÅŸi dağıttı. Sultan Üçüncü Osman’ın tahta çıktığı 1755 kışı çok ÅŸiddetli geçti. Haliç dondu ve deniz yol oldu.

Osman Hanın saltanatı huzur ve sükunla baÅŸladı. Belgrad Muahedeleriyle baÅŸlayan sulh dönemi devam etti. Rus sınırındaki bazı olaylar, Rusya ile bir ihtilafa yol açacak gibi göründü ise de, iki tarafta da sulh bozulmadı. Hudutlarda bazı ayaklanmalar oldu. Mısır’da Memluklar baÅŸkaldırdılarsa da olaylar kısa sürede bastırıldı. Üçüncü Osman Han bu olaylarda ihmali görülen Veziriazam Bahir Mustafa PaÅŸayı azlederek yerine Birinci Mahmut zamanında iki defa sadrazamlık yapmış olan HekimoÄŸlu Ali PaÅŸayı getirdi (15 Åžubat 1755). Fakat HekimoÄŸlu, kısa bir süre sonra sadaretten alınarak, yerine baÅŸdefterdar Naili Abdullah PaÅŸa getirildi. Naili Abdullah PaÅŸa da üç ay gibi kısa bir süre sonra azledilerek yerine Silahtar Bıyıklı Ali PaÅŸa tayin edildi. Bu sırada Ä°stanbul tarihinin en büyük yangını oldu. 28 Eylül 1755’te HocapaÅŸa semtinde çıkan yangın, dört kola ayrılarak büyük bir afet haline geldi. Yaklaşık otuz altı saat süren yangın sonunda PaÅŸakapısı da yandığından, sadaret dairesi bir müddet Kadırga Limanındaki Esma Sultan Sarayına nakledildi.

Sadrazam Silahtar Ali PaÅŸanın rüşvet aldığını anlayan Sultan Üçüncü Osman, Ali PaÅŸayı 25 Ekim 1755’te görevden azlederek cezalandırdı ve yerine Yirmisekiz Çelebizade Said Mehmet Efendiyi getirdi. 6 Temmuz 1756’da, Sultan Üçüncü Osman devrinin ikinci büyük yangını oldu. Bu yangın, Ä°stanbul’un dörtte üçünü kül haline getirdi. Cibali taraflarında baÅŸlayan yangın, on üç kola ayrıldı. Unkapanı, Süleymaniye tarafları, Vefa’dan itibaren Åžehzadebaşı, eski yeniçeri odaları, Langa tarafları, Zeyrek, Saraçhane, Etmeydanı, Aksaray, DavutpaÅŸa Ä°skelesi, Fatih, Sultanselim, Ali PaÅŸa Çarşısı, Ayakapısı semtleri harabe haline geldi. Yangının ardından, Ä°stanbul’un yeniden inÅŸası için büyük bir imar faaliyeti baÅŸladı.

Sultan Üçüncü Osman Han, padiÅŸahlığının üçüncü senesinde, 29 Ekim 1757’de vefat etti. Yeni Cami yanındaki kardeÅŸi Birinci Mahmut Hanın türbesine defnedildi.

Sultan Üçüncü Osman, fakirlere, düşkünlere çok acıyıp, onlara karşı daima cömert ve ÅŸefkatli davranırdı. Tebdil-i kıyafetle Ä°stanbul’da dolaşıp, halkın dertleriyle bizzat alakadar olurdu. Haksızlıkların önüne geçip, tamiri mümkün olanları tamir ederdi. Müslim ve gayrimüslimlerin kıyafet ve nizamını ve davranışlarını dikkatle takip etti. Yalan ve rüşvetle amansız bir ÅŸekilde mücadele etti. Kim olursa olsun rüşvetçiyle yalancıyı asla affetmedi. Kadınların dikkat çekici kıyafetlerle sokaÄŸa çıkmalarını yasakladı. Ä°mar faaliyetlerine önem vererek Ãœsküdar’da Ä°hsaniye Camii ve Ä°hsaniye Mescidini yaptırdı. AÄŸabeyi Birinci Mahmut Hanın baÅŸlattığı cami inÅŸasını bitirerek Nuru Osmaniye adı ile ibadete açtı. Caminin yanına medrese, kütüphane, imaret, sebil ve çeÅŸme de yaptırıp tamiratı ve masraflarının karşılanması için vakıflar tesis ettirdi. Midilli Adası SiÄŸri Limanında, Malta korsanlarına karşı bir kale inÅŸa edilerek tahkim edildi. Babıalinin inÅŸası tamamlandı. Ahırkapı Feneri de Sultan Üçüncü Osman devrinde yapıldı.

paylaşım için saol