FORUM112

Uşak'ın ilk sakinleri olan Lidyalılar, 10 yıllık zor bir kuraklık dönemi yaşar...İnsanlar açlıklarını unutmak için kendilerini oyuna verirler.Bir gün sabahtan akşama kadar oyun oynarlar, ertesi gün az az da olsa bir şeyler yerler.Ve on yılı böyle atlatırlar.. Hatta, bugün bile Uşak'ın bazı köylerinde çocukların sokakta taş ve kemiklerle oynadıkları "aşık" oyununun Antik dönemden kaldığı düşünülüyor.Bu iddianın kaynağı Uşak'ın yurtsever bilim adamı,Arkeoloji Müzesi Müdürü Kazım Akbıyıkoğlu,bizim okuduğumuz yer ise, her sayısının biraz daha nefis bir yeme içme kültürü dergisi haline getiren,Nihat Aras'ın yayın yönetmenliğinde çıkan Metro Gastro Dergisi.Son sayısında Uşak'a yer vermiş.Bizim de meraklısı olduğumuz Uşak yemek kültürü gayet güzel anlatılmış.

Uşak deyince akla önce tarhana geliyor.Tarhananın en azından bin yaşında bir çorba olduğu kanıtlanmış.Hem de içinde taşıdığı 18 doktorla...Önümüzdeki günlerde herkes evinde tarhana yapabilir.Aslında kışın içilen bu çorbaya ilişkin bilgileri temmuzun başlarında yayımlamamızın nedeni de bu.Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen Türklerin pastırmayla birlikte getirdikleri bir ürün olan tarhana ve onunla yapılan çorba...Uzun süre saklama tekniklerinden biri olan kurutmayla üretildiği için 1 yıl,hatta üretim kalitesine ve saklama koşullarına göre birkaç yıl da saklanabiliyor.

Uşaklı Mustafa Yeldanlı'nın verdiği tarife göre domates,biber,soğan,kuru nane, yoğurt ve ununa da nohut,fasulye,mısır katıp yoğurulur.Üç hafta boyunca karıştırılarak havalandırılır.Mayalanma süresi sonunda yazın gölgede kurutarak irmik haline getirilir,bez torbalarda saklanır.Mustafa Bey'e göre,tarhana ''zevk alınarak''içilen bir çorba.İçine ekmek doğranabilir,sarımsak doğranabilir,kuru fasulye ve nohut yemekleri de eklenebilir veya çorbayı yapmadan önce yeşil biber ve domates kavurabilirsiniz.Tarhana,içerdiği besin değerleri,aile içinde yardımlaşma ve dayanışmayı arttırıcı niteliği,toplum sağlığına katkıları ile övünmemiz gereken bir çorba.Uşaklılar,''Bu çorbanın içinde 18 tane doktor var.''diyorlar.Hekimler de A,B,B1,B2,B6,C,D,E,K,N,PP vitaminleri ile protein,kalsiyum ve demir içerdiğini söylüyorlar...

Uşak'ın diğer yörelerimizde olduğu gibi olmazsa olmaz özel gün yemekleri var..Örneğin keşkek her törenin baş yemeği.Gelin alırken,asker uğurlarken,bayramda,düğünde,mevlit okuturken,sünnet törenlerinde mutlaka keşkek karılıyor.

Ege ve Orta Anadolu etkisindeki Uşak mutfağının esası,ot-bitki yemeklerinden çok tahıl ve erkeç denilen erkek keçi etine dayanıyor.Ne var ki keçi üretimi giderek azalıyor,çünkü ormanlara zararı saptantığı için koyun üretimi destekleniyor.Keçi veya koyun etinden yapılan çömlek ve salçalı et(haşlama)Uşak'ın vazgeçilmez yemeklerinden.Kurban bayramlarında yapılan ''Ebem Köftesi''ise kurbanda kesilen deve veya sığır etinin dövülmesiyle yapılıyor.

Hamur işlerinde ''Döndürme''denilen,bir tür ıspanaklı börek yapılmadığında boşanma nedeni sayılırmış.Cendere,yumurta,sıvı yağ,süt ve birkaç damla limon suyuyla yapılan,baklavaya çok çok benzeyen bir tatlı.Baklavadan farkı,nişastayla açılması ve şekli...