FORUM112

En sık yapılan hatalardan birisi hatalı tesisat müdahaleleridir. Eğer bu müdahaleler sırasında bağlantı parçaları uygun teknikle monte edilmez, hatalı yan bağlantılar yapılır, bağlantılar sırasında boru ve dirsek çaplarına dikkat edilmez, bakım ve onarım teknik yeterliliği olmayan kişilerce yapılırsa önemli sağlık sorunları ortaya çıkabilir.

Apartmanlarda kullanılan hidrofor sistemi sistem basıncına önemli müdahalelerden birisidir ve kimi zaman su tank ve depolarındaki kirli suların tesisata emilmesine neden olabilir. Bazen çevreden kirlilik etkenlerinin su deposunu besleyen boru sistemine emilmesini de kolaylaştırabilir. Bazen iki ayrı tipteki plastik boru birbirine bağlanırken bu bağlantıyı sağlayacak yapıştırıcı çimentonun bir plastik tipi için uygun diğeri için uygun olmayabileceği unutulabilmektedir. Plastik boruların kemiricilerce kolayca kemirildiği unutulmamalıdır. Bina tesisatlarında kemiricilerin kemirdiği plastik borulara bağlı önemli salgınlar ortaya çıkabilir. S kapanlarının uygun yerleştirilmemesi, yeterli havalanmayı engelleyebilir ve bu yetersiz havalanmaya bağlı patlamalar ve parçalanmalar olabilir. T tipindeki kapanlar uygun biçimde havalandırılmaları koşulu ile daha uygundur. Sıcak değişim birimlerinde şebeke suyunun kullanılması halinde, soğutma kulesinden çalışmayan ısı dağıtım birimine su pompalandığında problemler ortaya çıkacaktır. Uzun mesafelerde çapı dar borular kullanıldığında da önemli sorunlar çıkabilir. Su ve boru arasındaki sürtünme önemli enerji kaybına neden olacaktır. Sadece su için kullanılması gereken vanalar (gate valves) buhar sistemlerinde kullanıldığında önemli sorunlara neden olur. Sadece buhar vanası olarak kullanılmak üzere yapılmış vanalar (globe valves) su için kullanıldığında uygun olmayacaktır. Bahçe hortumları belki de bina su tesisatının kirlenmesine neden olan en önemli araçlardan birisini oluşturmaktadır.

Tesisatta zarara neden olan yüzlerce etmen olabilir. Laboratuvar aspiratörlerinden, kahve, bulaşık, çamaşır makineleri, yüzme havuzları, banyo küvetleri, su muslukları, çöp tenekesi yıkama sistemleri, buz makineleri, buhar masaları, sebze soyucular tesisattaki içme suyu bölümünün kirlenmesinde önemli bir faktör olabilirler.

Uygun tesisat yatırımının maliyet-kazanç analizini yapacak yeterli bilgi bulunmamaktadır. Ancak hastalık salgınları ve onarım vb için gerekli iş gücü gözönüne alındığında başlangıçtaki maliyet göze alınabilir bir maliyet olarak görülmektedir.

Doç.Dr. Ö. Faruk TEKBAŞ, Prof.Dr. Çağatay GÜLER

KAYNAK: Oğur R, Tekbaş ÖF. Temel Su Analiz Teknikleri. Aydın Matbaacılık. Ankara. 2005.