FORUM112

Evlilik hazırlığı yapan genç kızlar daha çok asosyal (sosyal olmayan) erkekleri tercih ediyor. Çünkü gelin adayları, bu tip erkeklerin evlerine bağlı olacağını ve kendilerine daha fazla vakit ayıracağını düşünüyor. Uyumlu evlilikleri inceleyen araştırmalar, asosyal erkeklerin sosyal kişiliğe sahip erkeklere göre daha uyumlu evlilik yaptığı gerçeğini ortaya koyuyor.

Davranış Bilimleri Enstitüsü, evlilik hazırlığı yapan gençlere rehberlik etmek amacıyla EvliliÄŸe Hazırlık Projesi’ni geliÅŸtirdi. Enstitü baÅŸkanı uzman psikolog Emre Konuk, 25 yıllık mesleki birikimini 21 yıldır enstitü çatısı altında yürütüyor. Projenin hedef kitlesi, evliliÄŸe hazırlanan çiftler, evli çiftler, terapi için veya boÅŸanmak için baÅŸvuran çiftler ve boÅŸanmış eÅŸler ÅŸeklinde belirlenmiÅŸ. Proje sonunda elde edilecek verilerle evlenmeyi düşünen çiftlerin, seçtikleri eÅŸleriyle ne derece mutlu veya sorunlu bir evlilik yaÅŸayacakları tespit edilebilecek. EvliliÄŸe adım atmak üzere olan gençlerin kendi kiÅŸilik özelliklerine uygun birini seçmeleri belirleyici husus olurken uyumlu evliliklerde eÅŸlerin yüzde 90 oranda aynı karaktere sahip. Fakat bazı özelliklerin farklı olması evlilikteki uyumun artmasını saÄŸlıyor. Bu özelliklerden biri ‘sosyal giriÅŸkenlik’ faktörü. Enstitünün yaptığı araÅŸtırma sonuçlarına göre gençlerin, müstakbel eÅŸlerini iyi tanımaları ve duygusallıktan uzak karar vermeleri evliliÄŸin gidiÅŸatını etkileyen en önemli faktör durumunda. Kendi kiÅŸilik özelliklerinin zıddı karaktere biriyle hayatının birleÅŸtiren kiÅŸinin evliliÄŸini uyumlu bir ÅŸekilde devam ettirmesi çok zor. Evliliklerde asosyal erkekler kadınlar tarafından daha çok tercih ediliyor. ÖrneÄŸin dernek faaliyetlerine katılan insanlar da eÅŸlerini bu iÅŸe ortak etmiyorlarsa yoÄŸun etkinlikler nedeniyle ailelerine vakit ayıramıyor. Bu da evliliÄŸin yıkılmasına neden olabiliyor.


AraÅŸtırmanın ikinci aÅŸamasında, bu alanda çalışan terapistler ve evli çiftlerle odak grup çalışması yapılarak ve evliliklerin iyi ya da kötü gitmesine sebep olan diÄŸer faktörler belirlendi. Daha sonra da, oluÅŸturulan envanterler evli ve boÅŸanmış çiftlere uygulanarak hangi faktörlerin ne derecede önemli olduÄŸu araÅŸtırıldı. AraÅŸtırma sonuçlarına göre erkekte önem taşımayan; fakat kadında olması gereken karakter özelliÄŸi ise organize ve disiplinli olma hassasiyeti. Uyumlu giden evliliklerde kadın organize ve disiplinlidir. Psikolog Emre Konuk, Türk kültüründe ev hayatı söz konusu olduÄŸu zaman organize ve disiplinli olmanın kadına düşen bir rol olduÄŸunu belirtiyor. Konuk, bu kaideyi “Yuvayı diÅŸi kuÅŸ yapar” atasözüyle ifade ediyor. Çünkü evin dağınık olması kadına fatura ediliyor. Ama erkek evini dağınık tutunca bu problem olmuyor. Çünkü erkeÄŸin dağınıklığını da kadın topluyor.


Uyumlu evlilikler için erkekte bulunması gereken bir özellik de sıcakkanlılık. Konuk, asosyallik beklentisi ile sıcakkanlılık beklentisi arasında bir paradoks olduğunu ifade ediyor. Çünkü sıcakkanlı, insanlarla samimi dostluklar kurabilen bir kişinin sosyal yönünün zayıf olması gerçekçi değil. Konuk, kadınların beklentisinin sadece kendilerine yansıtılan bir sıcakkanlılık olduğunu belirtiyor. Yani ev içinde eşine karşı oldukça sıcakkanlı ve anlayışlı; ama başkalarına karşı seviyeli ve mesafeli.


Gençlere tavsiyeler


Eşinizin şiddet, cinsel taciz, terk, ihmal gibi olaylar yaşayıp yaşamadığına ve ailesiyle ilişkilerine dikkat edin.


Alkol veya uyuşturucu gibi zararlı alışkanlıklarının olup olmadığına dikkat edin. (Konuk, bu zaafların evlenince geçeceği düşüncesinin gerçekçi olmadığını belirtiyor.)


Evlenmenize anne-babanın karşı olması ciddi sorun oluşturacaktır.


Taraflardan birinin hami olduğu durumlarda evlilikler uyumlu sürmez.


Eğitim ve ekonomik düzeylerin aşırı şekilde farklı olduğu evlilikler sorunlara sebep olur.