FORUM112

KOAH nedir?

KOAH, ilerleyici ve tam olarak geri dönüşümlü olmayan, buna karşılık önlenebilir ve tedavi edilebilir bir akciÄŸer hastalığı. Havayollarını daraltır, solunumu güçleÅŸtirir. Genellikle kronik bronÅŸit ve amfizem zemininde geliÅŸen KOAH’da hastalar, öksürük ve balgamdan kısa mesafeli yürüyüşde bile oluÅŸan nefes darlığına kadar deÄŸiÅŸik belirtiler yaÅŸar.

KOAH’a yol açan faktörler nedir?

En önemli risk faktörü sigara içilmesi. Pipo, puro ve birçok ülkede yaygın olan tütün tüketiminin diÄŸer yolları da risk faktörüdür. Sigaraya pasif maruziyet de solunumsal semptomlara ve KOAH geliÅŸimine katkıda bulunur. KOAH’nin diÄŸer kanıtlanmış nedenleri; iÅŸ yeri ortamındaki tozlar ve kimyasal maddeler (buhar, iritan maddeler, dumanlar) ve iyi havalanmayan evlerde yemek piÅŸirme ve ısınma amacıyla kullanılan organik yakıtların (odun, tezek vb.) yol açtığı iç ortam hava kirliliÄŸi.

Dış ortam hava kirliliğinin KOAH gelişimindeki rolü henüz çok iyi bilinmiyor. Ancak akciğerlere giren partikül yüküne katkıda bulunduğuna inanılıyor.

Tanı nasıl konur?

Risk faktörlerine maruz kalan öyküsü olan kişilerde ve öksürük, balgam, eforla nefes darlığı olan hastalarda KOAH düşünülmeli. Fakat tanı, solunum fonksiyon testleriyle doğrulanmalı. Bu testler, sadece tanıda değil, hastalığın şiddetinin belirlenmesi ve hastalığın seyrinin takibinde de kullanılır.

KOAH’ın yaygınlığı nedir?

Tüm dünyada en önemli dördüncü ölüm nedeni olduÄŸunu tahmin ediliyor (koroner arter hastalığı, serebrovasküler hastalık, akut solunum yolu enfeksiyonundan sonra ve HIV/AIDS ile dördüncülüğü paylaşıyor). WHO’nun tahminlerine göre 2000 yılında KOAH nedeniyle dünyada 2.74 milyon kiÅŸi öldü. Türkiye’de ise 5 milyon civarında KOAH’lı hasta bulunduÄŸu ve her yıl bu hastalıktan 26 bin kiÅŸinin öldüğü tahmin ediliyor.

KOAH erkeklerde daha mı sık görülüyor?

Hem erkeklerde hem de kadınlarda görülebilir. 2000 yılında ABD’de KOAH’dan ölen kadınların sayısı, ilk kez erkekleri geçti ve bu da kadınlar arasında 1940’dan beri sigara kullananların artmasına baÄŸlandı.

KOAH astımdan nasıl ayrılır?

İkisi de aynı kişide olabilir. Benzer belirtilere sahip solunum yolu hastalıkları. Her ikisinde de akciğerlerde enflamasyon var. Ancak altta yatan enflamasyonun özellikleri her iki hastalıkta farklı. Sonuçta tedaviye yanıtları da çok farklı.

Astım ve KOAH arasında bir bağlantı var mıdır?

Ä°ki hastalık arasında bir örtüşme var. Uzun süreli astımın havayollarında yapısal deÄŸiÅŸikliklere neden olarak geri dönüşümsüz havayolunda tıkanmaya yol açtığına dair kanıtlar var. KOAH’a yol açan zararlı ajanlara maruz kalan astımlılarda, astım ve KOAH benzeri enflamasyonların birleÅŸimi bulunuyor.

Prof. Dr. Ali KocabaÅŸ